Overslaan en naar de inhoud gaan

Compostthee

Over het hoe en waarom van compostthee.

Compostthee brengt de bodem tot leven en laat bodembiologie het werk doen. Het is een brouwsel rijk aan gunstige micro-organismen dat direct op bodem en blad toegepast kan worden.

Naast het leveren van voedingstoffen die direct beschikbaar zijn voor planten, vestigt en versterkt compostthee microbiële populaties. Deze micro-organismen brengen de voedingsstoffen in de bodem in kringloop en onderdrukken ziekteverwekkers. Het gebruik van compostthee is een praktische manier om het bodemvoedselweb te stimuleren, plantengroei te bevorderen en biodiversiteit te verhogen.

Voordelen van compostthee:

  • Brengt de bodem tot leven
  • Bevordert de biodiversiteit en vruchtbaarheid
  • Werkt ziekte-onderdrukkend en vergroot de resistentie van planten
  • Bespoedigt de overstap naar biologisch bodembeheer
  • Verbetert de bodemstructuur, verbetert het waterhoudend vermogen, vergroot de wortelingsdiepte.

 

Biologische activiteit

Compostthee verhoogt de biologische activiteit van de bodem en brengt daarmee de kringloop van voedingstoffen in de bodem op gang. Hierdoor bevordert de structuur van de bodem en verbetert de infiltratie, drainage en capaciteit om water vast te houden.

Biologische activiteit

Minder chemicaliën

Compostthee vermindert de behoefte aan (kunst)meststoffen en bestrijdingsmiddelen door planten een betere toegang te geven tot de voedingsstoffen in de bodem, en door hun immuunsysteem te versterken om zo beter bestand te zijn tegen ziekten en plagen.

Minder chemicaliën

Waterhuishouding

Door compostthee en compost op te nemen in een groeisysteem, kan de waterbehoefte sterk worden verminderd, wat resulteert in besparingen en het opvangen van klimatologische schommelingen, zoals droogte en wateroverlast.

Waterhuishouding

Weerbare planten 

Door het aanbrengen van gunstige organismen op bovengrondse plant-oppervlakken kunnen ziekteverwekkende organismen geen beschikbaar habitat meer vinden. We bestrijden plagen niet meer door alle organismen te bestrijden; we gebruiken goede organismen om de slechte weg te concurreren.  

Weerbare planten

 

Wat is compostthee?

Compostthee is een rijk mengsel van micro-organismen en voedingstoffen die afkomstig zijn van de gebruikte compost. De organismen die aanwezig zijn vermenigvuldigen tijdens het brouwproces. Ze kunnen vermeerderen, en groeien, omdat er voedingstoffen aan het brouwsel worden toegevoegd. Het bodemleven in het brouwsel belichamen deze voedingsstoffen.

 

Hoe maak je compostthee?

Compostthee maak je met een compostthee-machine. Door het samenvoegen van de juiste hoeveelheden compost, voedingsstoffen, lucht en water wordt in de machine thee gebrouwen. De gebruikte compost dient van uitstekende kwaliteit te zijn. De hoeveelheden compost, voedingsstoffen, lucht en water moeten in balans zijn om een goede thee te maken. De methode en receptuur van Bodemliefde is zorgvuldig getest om telkens tot goede resultaten te komen.

 

Richtlijnen bij het maken van compostthee

Het is van belang om te weten dat er veel nuances zijn bij het brouwen van compostthee die de kwaliteit en diversiteit kunnen beïnvloeden. Een aantal belangrijke factoren hebben we hieronder op een rijtje gezet die van invloed kunnen zijn op de uitkomsten en de impact op bodem en planten.

  • Beluchting: voldoende beluchting is essentieel. Als de brouwer niet tenminste 6ppm (parts per million) aan opgeloste zuurstof kan produceren en handhaven, kunt u biologie stimuleren die onwenselijk is in hoge concentraties.
     
  • Hygiëne van de brouwer en spuit-apparatuur: als uw apparatuur niet na elk gebruik wordt gereinigd, kan de accumulatie van anaerobe organismen en biofilmvorming de gewenste biologie tegenwerken.
     
  • Extractie: de mate van extractie in een compostthee-machine kan grote invloed hebben op de diversiteit van het eindproduct, met name op schimmels en protozoa. De compost in de theezak dient geagiteerd te worden. Pas op voor compostthee-machines die de composttheezak niet direct of van binnenuit beluchten.
     
  • Machine-ontwerp: er zijn compostthee-machines verkrijgbaar met mechanische watercirculatiepompen die nuttige organismen hakselen en vernietigen. Een ander aandachtspunt is dat al het inwendige buizenwerk toegankelijk is. Wanneer u niet alle delen van de brouwer goed kunt bereiken, is goed reinigen niet mogelijk.
     
  • Watertemperatuur: bij brouwen met lagere temperaturen (12 tot 18 graden) kunnen langere bereidingscycli nodig zijn. Omgekeerd zal warmer water (18 tot 24 graden) normaal gesproken binnen 24 tot 36 uur tot goede resultaten leiden.
     
  • Brouwtijd: een brouwcyclus van 24 uur past vaak goed in de planning of in de bedrijfsvoering, maar met langere brouwtijden kan het potentieel van de compostthee soms beter benut worden (dit is ook afhankelijk van de temperatuur). Langere brouwcycli kunnen de populaties van protozoën flink verhogen, maar schimmelgemeenschappen negatief beïnvloeden.
     
  • Voedingstoffen: te veel van iets is meestal niet goed. Wees vooral voorzichtig met bacterie-voeding, zoals molasse, die de hoeveelheid opgeloste zuurstof sterk kan verlagen. Dit kan leiden tot een anaeroob brouwsel, waardoor het mengsel minder effectief is als bodemverbeteraar.
     
  • Compostkwaliteit: je kunt niet extraheren wat er niet is. We raden je aan alleen compost te gebruiken die onafhankelijk is getest door een competent laboratorium. Het is van belang om te weten dat pathogenen ook voor mensen een probleem kunnen zijn. Gebruik dus alleen compost die is getest.

 

Hoe gebruik je compostthee?

Compostthee kun je op dezelfde manier toepassen als water. Bijvoorbeeld met sprinklers, (druppel) irrigatiesystemen, rugzaksproeiers en tuinslangen. Het is belangrijk dat de thee geen grote deeltjes bevat die het waterafgiftesysteem verstoppen. Bij sproeien is een goede “mist” wenselijk, maar gebruik niet al te kleine maten (<800 micron) anders kun je een goede doorgang van de organismen verhinderen. Een al te fijne mist kan er ook voor zorgen dat Uv-straling de organismen schaadt. Als je het gevaar van Uv-straling wilt verminderen, pas je thee dan toe in de ochtend of na de middag. Sproeispuiten zijn ideaal voor het aanbrengen van thee op bladoppervlakken. Sproeispuiten variëren van op een trekker gemonteerde modellen voor grote arealen tot eenvoudige rugzaksproeiers of plantenspuiten. Bij het toepassen is het aanbevolen niet meer dan 4 bar (60 psi) aan druk te gebruiken om de organismen niet te schaden. Spuiten met een matige druk is het meest geschikt voor theetoepassingen.

 

Toepassen als bladspray

Bij het aanbrengen van compostthee op bladoppervlakken is het van belang om minstens 70% van het blad bedekt te krijgen met thee-organismen. Aan beide zijden van de bladeren! De thee pas je dus toe op bladeren als spray. Gebruik niet minder dan 50 liter per hectare. De belangrijkste maatstaf is in ieder geval de dekking van het bladoppervlak. Doe een bladspray eenmaal per groeiseizoen, om de twee weken, of als het nodig is om het bladoppervlak te bezetten om de concurrentie aan te gaan met ziekteverwekkers. Idealiter breng je de organismen aan met weinig snelheid, zo krijgen ze de kans om zich te nestelen op het blad. Bij een te hoge druk en daarmee snelheid van de sproeimist heeft de compostthee minder effect; de organismen botsen dan te hard op blad- of stengeloppervlak en overleven niet. Pas compostthee niet toe wanneer het hard regent. Lichte nevel helpt de organismen juist wel om voet aan de grond te krijgen. Hoe groter de druppels, hoe groter de kans dat de thee van de plant afloopt. Sprayen met een laag volume bij matige druk is het meest geschikt voor bladtoepassingen.

 

Toepassen op de bodem

Compostthee kan direct worden toegepast op de bodem, een goede dosering is een halve tot een hele liter onverdunde thee per plant. Je kunt hierbij extra water gebruiken, het uitgangspunt is voldoende vloeistof te gebruiken om de bodem rond te plant te inoculeren, zodat een goede hoeveelheid organismen de wortels bereikt. Compostthee kan ook gebruikt worden als bodemdouche om het gehele grondoppervlak te drenken. Gebruik tenminste 150 liter thee per hectare aangelengd met iedere gewenste hoeveelheid water om de bodem te verrijken. Ook bij bodemtoepassingen is het aanbrengen met een lage druk aanbevolen.

 

Hoe lang kun je compostthee bewaren?

Dat hangt ervan af. Deze kwestie staat nog ter discussie, toch kunnen we er het volgende over zeggen. Het beste is om compostthee direct te gebruiken. Wanneer de thee zeer goed is belucht en de gemakkelijkste voedingstoffen die zijn toegevoegd reeds zijn verbruikt door de organismen, kan de thee aeroob blijven voor 6 tot 8 uur. Hierna daalt de activiteit van de aerobe organismen snel, hoogstwaarschijnlijk door het gebrek aan zuurstof in de vloeistof.

Als je de thee blijft beluchten, kan de houdbaarheid worden vergroot, tot drie tot vijf dagen. De hoeveelheid actieve en totale aanwezige organismen zal gedurende deze periode wel dalen. Met name het aantal actieve organismen daalt flink. Voor bodemtoepassing is dit niet zo erg. Voor bladtoepassing wel; actieve organismen zijn nodig voor het beschermen van het bladoppervlak.

Als je extra voedingstoffen voor bacteriën en schimmels toevoegt aan de thee na 48 uur brouwtijd – afhankelijk van het aantal actieve organismen en de hoeveelheid voedsel die aan het begin van het brouwproces is toegevoegd – kan de activiteit van de organismen worden verlengd. Echter zal er na een dag of vijf een serieuze vermindering van diversiteit optreden, daarom hebben jongere theeën wegens hun grotere diversiteit de voorkeur. Hoewel de toevoeging van voedsel aan de thee de houdbaarheid kan bevorderen, moet de beluchting wel worden voortgezet. Het beste kan de thee dus in de theebrouwer bewaard worden.

 

Mycorrhizae en compostthee

Na het brouwproces kan compostthee verrijkt worden met mycorrhizae. Aangezien mycorrhizae-sporen ontspruiten binnen enkele uren na toevoeging aan de meeste compostthee, kunnen de sporen het best toegevoegd worden in de tank die wordt gebruikt om de compostthee te verspreiden. Voor rijgewassen, groenten, grassen, de meeste bessen, struikgewassen en loofbomen, zijn vesiculaire arbusculaire mycorrhizae (VAM) de juiste keuze. Naaldbomen en sommige loofbomen (bijvoorbeeld beuken, eiken, walnoten en hazelaars) hebben ectomycorrhizae nodig.

 

De wetenschap over compostthee

Compost tea: principles and prospects for plant disease control

Scheuerell, S. and W. Mahaffee. (2002). Compost Tea: Principles and Prospects For Plant Disease Control. Compost Science & Utilization. Vol. 10, No. 4, 313-338. 

Dit artikel is een literatuurstudie over de principes en potentie van compostthee met betrekking tot het controleren van plantenziekten.

 

Microbial starter for the enhancement of biological activity of compost tea

Naidu, Y., S. Meon, J. Kadir and Y Siddiqui. (2010). Microbial Starter for the Enhancement of Biological Activity of Compost Tea. International Journal of Agriculture & Biology. Vol. 12: 51-56.   

Over de microbiologische activiteit in compostthee.

 

Biochemical properties of compost tea associated with compost quality and effects on pak choi growth

Pant, A.P., T.J.K. Radovich, N.V. Hue and R.E. Paull. (2012). Biochemical properties of compost tea associated with compost quality and effects on pak choi growth. Scientia Horticulturae. Vol. 148: 138-146.

Onderzoek over de relatie tussen compostkwaliteit en de werking van compostthee gemaakt van bepaalde soorten compost. 

 

Bio-potential of compost tea from agro-waste to suppress Choanephora cucurbitarum L. the causal pathogen of wet rot of okra

Siddiqui, Y., S. Meon, R. Ismail and M. Rahmani. (2009). Bio-potential of compost tea from agro-waste to suppress Choanephora cucurbitarum L. the causal pathogen of wet rot of okra. Biological Control. Vol 49: 38-44. 

Artikel over ziektewerende effecten van compostthee bij okra-planten.

 

Vermicompost tea production and plant growth impacts

Arancon, N.Q., C.A. Edwards, R. Dick and L. Dick. (2007). Vermicompost tea production and plant growth impacts. Biocycle. November. 51-52.  

Testen met wormencompostthee leidt tot significante groeiresultaten.

 

Compost Tea as a Container Medium Drench for Suppressing Seedling Damping-Off Caused by Pythium ultimum

Scheuerell, S.J. and W.F. Mahaffee. (2004). Compost Tea as a Container Medium Drench for Suppressing Seedling Damping-Off Caused by Pythium ultimum. Phytopathology. Vol. 94, No. 1, 156-1163.

Een artikel over compostthee als biologische ziekte-onderdrukker.

 

Control of Botrytis cinerea, Alternaria alternata and Pyrenochaeta lycopersici on tomato with whey compost-tea applications

Pane, C., G. Celano, D. Villecco and M. Zaccardelli. (2012). Control of Botrytis cinerea, Alternaria alternata and Pyrenochaeta lycopersici on tomato with whey compost-tea applications. Crop Protection. Vol. 38: 80-86.

Toepassing van compostthee als gewasbescherming op tomatenplanten onderdrukt ziektesymptomen bij de drie tomatenziekten waarop werd getest. 

 

Ontdek meer bronnen

Bodemvoedselweb

Een gezonde bodem zit vol met leven.

Bekijk bron

Organische producten

Over het gebruik van organische producten.

Bekijk bron

Windkeringen en voederbomen

Over het nut van windkeringen en voederbomen

Bekijk bron