Overslaan en naar de inhoud gaan

Windkeringen en voederbomen

Over het nut van windkeringen en voederbomen

Voor landbouw en veeteelt zijn windkeringen onmisbaar. Eigenlijk moet er op elk terrein nagedacht worden over het omleiden van wind. Wind geeft namelijk stress en kost, wat je ook wilt laten groeien, energie.

Denk maar even aan fietsen met wind tegen. Dat kost een hoop extra kracht. Gelukkig zijn er genoeg soorten planten die het niet erg vinden om in de wind te staan, daarmee andere soorten beschermen en ook nog productief zijn. Dit kunnen bijvoorbeeld ook eetbare heggen (fedges) zijn. Kortom, windkeringen hebben voordelen. Voor landbouw en veeteelt, maar in principe ook rondom de gebouwde omgeving. Iedere soort landgebruik vraagt om een specifieke oplossing. Niet alle bomen en planten groeien overal en de hoogte en breedte van de windkering is doelafhankelijk. Ideaal gezien worden windkeringen dus voor iedere locatie specifiek ontworpen.

 

De voordelen op een rij

1. Productieverhoging

Gecombineerde agroforestry, oftewel landbouw en veeteelt gecombineerd met bomen, heeft een productiefactor van 1,29 ten opzichte van de reguliere praktijk in Noordwest-Europa (Graves et al, 2007). Deze vergroting van de productie is een gevolg van beter gebruik van zonlicht, nutriënten en water. Deze verbetering is toe te schrijven aan de kwaliteiten van bomen. Daarnaast kunnen een aantal bomen stikstof fixeren, zoals bijvoorbeeld ook klaver dit doet. Zwarte Els en Valse Acacia zijn bomen die dit kunnen in Nederland.

 

2. Voerproductie, diergezondheid en dierwelzijn

Bomen in en/of rondom een stuk land kunnen zelf ook productief zijn. Zo zijn er bomen die een hoog proteïnegehalte in bladeren hebben, andere bomen en planten scoren weer goed op het gehalte aan mineralen en sporenelementen. Deze plant-eigen stoffen dragen bij aan de gezondheid van bijvoorbeeld vee. Omdat bomen de productiesoorten (dit hoeven niet per se dieren te zijn, gewassen zijn hier ook bij gebaat) bescherming bieden tegen zon, regen en wind neemt zo ook het welzijn van dieren en planten toe door stressvermindering.

 

3. Houtproductie

Met goed management kan er ook hout worden geoogst. Dit hout kan fungeren als brandhout, bedding of gezaagd hout. De prijzen voor gezaagd hout nemen alsmaar toe en het aanplanten van bomen wordt dus steeds lucratiever.

 

4. Milieu

Bomen houden plant en dierziektes fysiek tegen, deze verspreiden zich dus minder snel. Bomen houden daarnaast vervuiling tegen, zoals stof en residuen van bestrijdingsmiddelen. Ook zorgen bomen voor een verbetering van de waterkwaliteit. Bomen beschermen tegen erosie en behouden nutriënten tegen uitspoeling. Het grond- en oppervlaktewater raakt hierdoor minder vervuild (met stikstof) door het gebruik van mest. Daarnaast reguleren bomen water. Ze zijn een buffer tijdens droogte en zorgen voor een betere afwatering tijdens heftige buien door structuurverbetering van de bodem. De waterkwaliteit en de waterkwantiteit worden dus positief beïnvloed. Eveneens dragen bomen positief bij aan klimaatverandering. Bomen leggen CO2 vast in hun stam en wortels. Daarnaast wordt de hoeveelheid organische stof in de bodem verhoogd door de bladeren die op de grond vallen in de herfst. Bomen zorgen voor een gematigd microklimaat; extreme temperaturen worden gebufferd. Bepaalde stoffen in de bladeren kunnen bijdragen aan een vermindering van methaanproductie door vee wanneer dit gebruikt wordt als voer.

 

5. Landschap en biodiversiteit

Natuurlijk zien al die bomen er ook mooi uit. Daarnaast versterken ze de biodiversiteit en zorgen voor verbinding in het landschap. Insecten, waaronder bijen, vogels en het bodemleven zijn gebaat bij meer bomen en planten in het landschap.

 

Bronnen:

  • Van Eekeren N., Luske B., Vonk M., Anssems E. (2014). Voederbomen in delandbouw. Meer waarde per hectare door multifunctioneel gebruik. Louis Bolk Instituut. Driebergen.
  • Graves A. R., Burgess P.J., Herzog F., Moreno G., Bertomeu M., Dupraz C., Liagre F., Keesman K., vander Wert W., Koeffeman de Nooy A., van der Briel J.P. (2007). Development and application of bio-economic modelling to compare silvoarable, arable and forestry systems in three European countries. Ecological Economics 29, 434-449.

Ontdek meer bronnen

Bodemvoedselweb

Een gezonde bodem zit vol met leven.

Bekijk bron

Carbon farming

Nieuwe landbouwpraktijken in een veranderend klimaat.

Bekijk bron

Compostthee

Over het hoe en waarom van compostthee.

Bekijk bron